मौसम अपडेट

नेपाली पात्रो

विदेशी विनिमय दर अपडेट

राशिफल अपडेट

सुन चाँदी दर अपडेट

Title

निर्माण रोकिंदा सिमेन्ट उद्योग समस्यामा



१ कात्तिक, काठमाडौं । लगानीयोग्य रकम अभावमा निर्माणका कार्य प्रभावित हुँदा सिमेन्टको बिक्री पनि प्रभावित भएको छ । बजारमा खपत नभए पछि सिमेन्ट उद्योगहरु समस्यातर्फ अघि बढेको नेपाल सिमेन्ट उत्पादक संघका अध्यक्ष ध्रुबराज थापाले बताए । थापाकाअनुसार सिमेन्टको बिक्री गत वर्षको भन्दा आधाले घटेको छ । ‘सिमेन्टका खपत गतवर्ष भन्दा आधाले घटेको छ । उद्योग बन्द गर्नपुर्ने अवस्थामा पुगेका छौं,’ अध्यक्ष थापा भन्छन्, ‘न सरकार खर्च गर्छ, न निजी क्षेत्रलाई खर्च गर्न बैंकहरुसँग पैसा छ ।’ बजारमा नियमित मूल्यमा सिमेन्टको बिक्री नहुँदा बैंकको किस्ता र ब्याजदरका लागि सिमेन्ट कम्पनीहरुले लागत भन्दा पनि सस्तोमा बिक्ने सिमेन्ट बिक्री गरिरहेको संघले जनाएको छ । बैंकको ब्याजदर, कच्चा पदार्थको लागत मूल्यमा भारी बृद्धि र बिक्री घट्ने कारणले सिमेन्ट उद्योगहरु शिथिल भएको उनीहरुको दाबी छ ।

सिमेन्ट उद्योगी एवम् संघका कोषाध्यक्ष विकास दुगड पनि सिमेन्ट उद्योगहरु समस्यामा पर्दै गएको बताउँछन् । बैंकले लगानीयोग्य रकम लगानी गर्न नसक्दा निर्माणका काम ठप्प भएको र यसको असर सिमेन्ट उद्योगमा परेको उनले पनि बुझाइ छ । ‘उद्योगहरुको उत्पादन नियमित छ बजारमा खपत छैन,’ दुगडले भने, ‘यसको मूख्यकारण बैंकहरुले होम लोनमा रकम दिन नसक्नु र सरकारी निर्माण पनि नहुनु हो ।’ बैंक ब्याजदर अझै बढ्ने हल्लाहरु आएको भन्दै दुगडले कोइलाको मूल्य तीन गुणा बढ्नु, डिजेलको मूल्य पनि आकासिनु अर्को दुर्भाग्य भएको बताए । सिमेन्ट ओभर प्रडक्सन हुँदा उत्पादित सिमेन्ट मौज्दात राख्ने अवस्था बनेको पनि बताए । बैंक किस्ता तिर्नका लागि उद्योगहरु जबरजस्त बिक्रीमा लाग्दा बजारमा अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा भएको पनि उनको भनाई छ । सिमेन्टमा विदेशी लगानी रोक्न पर्ने अवस्था आएको र यसबारे सरकारले तत्काल कदम नचाले भएका उद्योगहरुको भविष्य जोखिममा पर्ने पनि उनको भनाइ छ । संघका अध्यक्ष थापा निर्यातमा अनुदान सम्बन्धी संशोधित निर्यात कार्यविविधिले साना सिमेन्ट उद्योगीलाई अन्याय गरेको बताउँछन् । निर्यातमा ८ प्रतिशतसम्म नगदअनुदान पाउन ५० करोड बजार बराबरको निर्यात गर्नुपर्ने मापदण्डले साना सिमेन्ट उद्योग लाभान्वित नहुने उनको तर्क छ । ‘नेपालमा मात्रै सर्भाइव हुन नसके निर्यात नै विकल्प हो तर, यसमा पनि सरकारले भाँजो हाल्यो,’ अध्यक्ष थापा भन्छन्, ‘साना उद्योगले ५० करोडको सीमा कसरी पूरा गर्न सक्छन रु आफ्नै क्षमताले निर्यात गर्ने उद्योगलाई पनि अुनदान हुनु पर्ने थियो ।’

नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघले पनि अहिले निर्माण चक्र मन्दीको अवस्थामा रहेको बताएको छ । लगानीयोग्य रकम अभावमा बैंकहरु पर्दा तयसको असर उत्पादकदेखि निर्माणका उपभोक्तासम्म परेको महासंघका अध्यक्ष रवि सिंहले बताए । सरकारबाट यथेष्ठ मात्रामा खर्च गर्न नसक्नु, काम भइरहेका आयोजनामा भुक्तानीका लागि झन्झटिलो प्रक्रिया हुनु र नयाँ आयोजना नहुनुले बजारमा नगद प्रवाहमै समस्या भएको उनको भनाइ छ । चुनावमा हुने खर्च र हिउँद लागेका कारण निर्माणका काममा केही गति बढे मात्रै निर्माणसंग सम्बन्धित औद्योगिक चक्र चलायमान हुने आशा बाँकी रहेको सिंहको भनाइ छ । नेपाल सिमेन्ट उत्पादक संघकाअनुसार नेपालमा अहिले ६६ वटा सिमेन्ट उद्योगहरु सञ्चालनमा छन् । ती उद्योगमा कुल लगानी ३ खर्ब भन्दा धेरै छ । वार्षिक २५ मिलियन टन भन्दा धेरै उत्पादन क्षमता रहेका ती सिमेन्ट उद्योगहरु अहिले बजारको अभावमा कम क्षमतामा चलिरहेको पनि संघको भनाइ छ ।

प्रकाशित मिति : १ कार्तिक २०७९, मंगलबार  ३ : ०० बजे